HERKES HER ŞEYE UYAR MI?

 

             〰 TURGUT UYAR(GÖĞE                 BAKTIRAN ŞAİR) 〰

       

  ☁️Çok sevdiğim bir şairin hayatını anlatmazsam olmazdı. Hepimizi göğe baktıran, kimi şiirlerinde duygu seline kaptıran bambaşka bir şair...  

 ☁️5 gün önce ölüm yıldönümü olması dolasıyla yazmayı düşündüm fakat gün bugünmüş.(Selam olsun koca yürekli şairlerimize!)

                      HAYATI:

💙Turgut Uyar, Fatma Hanım ile Hayri Bey'in altı çocuğundan beşincisi olarak 4 Ağustos 1927'de Ankara'da dünyaya geldi. Babası orduda harita binbaşısı olarak görev yapmıştır ve Ankara'nın ilk Latin alfabesiyle yazılan sokak levhalarını geceler boyu çalışarak yazmış bir hattattır.Annesi ise ev hanımıydı. Babasının görevinden ötürü ilköğrenimi farklı şehirlerde okurken ortaöğrenimine yatılı askerî okulda devam etmiştir. Bursa Askerî Işıklar Lisesi'nden 1946 mezun olan Uyar, bu okulda mutsuz olduğunu şu sözlerle dile getirmiştir:

"Asker okullarında hiç mutlu olmadım. Genellikle yatılı okullarda mutlu olan çocuk yoktur sanıyorum. Başkalarının, hatta somut başkalarının değil de, hiç kavrayamadığım bir otoritenin belirlediği ve çoğu zaman saçma bulduğumuz bir şeyler yaşamak..."

 💙 Konya Askeri Okulu, Işıklar Askeri Hava Lisesi ve Askeri Memurlar Okulu'nu bitirip, Posof, Terme ve Ankara 'da personel subayı olarak görev yaptı. Henüz Askeri Memurlar Okulu’nda öğrenciyken 1947’de Yezdan Şener ile evlendi.18 yaşında baba olan Turgut Uyar'ın bu evlilikten Semiramis, Tunga ve Şeyda adında üç çoçuğu oldu.   

           

 

 💙1966 yılında ilk eşi Yezdan Şener'den boşanıp İstanbul'a yerleşen Turgut Uyar o dönem Cemal Süreya ile ilişkisi bitme aşamasında olan öykü yazarı Tomris Uyar ile şiir üzerine mektuplaşmaya başladı.

              

💙Tomris Uyar, Turgut Uyar ile tanışmalarını şöyle anlatır: “1966 yılında ben zaten Cemal Süreya’dan ayrılmak üzereydim. O da eşinden ayrılmıştı. İstanbul’a gelmişti çocuklarıyla. Burada tanıştık. Asıl tanışmamız herhalde o, çünkü o zaman daha bir yakın oturup konuşma fırsatını bulduk ve mektuplaşmaya başladık. Bu mektuplar önce sadece şiir üzerine mektuplardı. Hâlâ duruyor bende. Genellikle onun şiir üzerine düşünceleri, benim onun şiirleri üzerine düşüncelerim… Ve anladığım kadarıyla çok sıkışık bir dönem geçiriyordu. Yani evlilik hayatında bir süredir yaşadığı tedirginlik ve uyumsuzluk şiirini de etkilemişti, yedi yıldır şiir yazmıyordu. Esin periliği olarak ifade etmek istemiyorum ama herhalde çok konuştuğum, çok dürttüğüm, yazmasını çok rica ettiğim için diyeyim, yavaş yavaş şiir yazma isteği yeniden doğdu.” Kendisini esin perisi olarak hissettiği Tomris Uyar'la 1969 yılında evlendi ve Hayri Turgut adında bir erkek çoçuk sahibi oldu.

💙Turgut Uyar, 1958'de askerlikten ayrılarak Türkiye Selüloz ve Kağıt Sanayisi'nin Ankara şubesinde çalışmaya başladı ve buradan emekli oldu.

                       

              

                    (Seka yıllarında Erdal Öz ile)

💙22 Ağustos 1985 tarihinde İstanbul'da 58 yaşında siroz(karaciğer yetmezliğinden) ölmüştür. :(

        TOMRİSE DİZELER:

💙Herkes seni sen zanneder.
Senin sen olmadığını bile bilmeden,
Sen bile
Seni ben geçerken
Derim ki,
Saati sorduklarında;
Onu ”O” geçiyordur
Kimse anlam veremez.
Tamir ettirmedin gitti derler şu saati.
Ettirmek istiyor musun demezler.
Bir bozuk saattir yüreğim, hep sende durur.
Zamanı durdururum yüreğimde,
Sensiz geçtiği için,
Akrep yelkovana küskündür.
Şu bozuk saat çalışsa benim için ölümdür.
Bil ki akrep yelkovanı geçerse,
Atan bu yüreğim durur.
Bırak bozuk kalsın, hiç değilse
Bir bozuk saattir yüreğim, hep sende durur.

                      

               (Turgut Uyar ve Tomris Uyar, Büyükdere’deki                                                                  evlerinde, 1970)

            

                      EDEBİ HAYATI:

💙"Yad" isimli ilk şiiri 1947'de Yedigün dergisinde yayımlanan şair, 1948'de Kaynak dergisinin açtığı bir şiir yarışmasında ikincilik kazandı. Yarışmadan sonra, seçici kurulda bulunan şair-yazar Nurullah Ataç, birincilik adayının Uyar olduğunu açıklayarak, ileride çok iyi bir şair olacağını söyledi.

💙İlk kitabı "Arz-ı Hal" 1949'da Kaynak Yayınlarından çıkan Uyar, 1952'de "Türkiyem" adlı ikinci kitabını Nurullah Ataç'ın ön sözüyle yayımladı. Kitap, o ve sonraki dönemlerin ünlü şairlerinin kitaplarının yayımlandığı yayınevlerinden biri olan Varlık Yayınlarından çıktı.

💙Turgut Uyar'ın 1959'da yayımladığı üçüncü kitabı "Dünyanın En Güzel Arabistanı"nda yer alan şiirlerden biri olan "Göğe Bakma Durağı", kendi şiir serüveni içerisinde hem oluşturulan modern yapı ve ses, hem de modernist yaklaşımlarla yeni imgeler kurma açısından dönüm noktası olarak gösterildi.

💙"İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım" mısrasıyla, 'insanların sahip olduğu güzelliklerin herkese eşit olarak dağıtıldığını ve onları görebilmek için büyük çaba sarf etmeden, sadece başını kaldırıp bakmanın yeterli olduğunu' aktardı.

                                        

     

                    ESERLERİ:

       ŞİİR:

• 1950: Arz-ı Hal
• 1952: Türkiyem
• 1959: Dünyanın En Güzel Arabistanı
• 1962: Tütünler Islak
• 1968: Her Pazartesi
• 1970: Divan
• 1974: Toplandılar
• 1982: Kayayı Delen İncir

           TOPLU ŞİİRLERİ:

• 1981: Toplu Şiirler
• 1984: Büyük Saat

        İNCELEME:

• Bir Şiirden (1984)
• Korkulu Ustalık (2009)

           


      NOT: Kabri Aşiyan Mezarlığı'nda bulunuyor. İstanbul'a gittiğimde mezarlıktan birkaç kez geçtim ve burada bulunduğunu unuttuğum için uğramadım maalesef. Ölümü beni çok üzen şairlerden ve kabrine uğramak isterdim. İstanbul'da Bebek ile Rumelihisarı arasındaki sırtlarda bulunan Aşiyan semtinde İstanbul Boğazı'na bakan mezarlık. 16. yüzyıldan itibaren Bebek ve Rumelihisar'ı mahallelerindeki Müslüman halkın defnedildiği bir mezarlıktır. Aşiyan, "kuş yuvası" anlamına gelmektedir. Mezarlıktan geçenler Fatiha okumayı unutmazsanız sevinirim :)

💫Bir not daha eklemek isterim. Edebi kişilik ve özel hayat birbirinden farklıdır, ikisinin birbirine karıştırılmaması gerekir diye düşünüyorum. Lütfen şairlerimizi yargılamadan önce edebi kişiliklerini de unutmayalım. Neler katmışlar? Ne gibi eserler vermişler bunları da araştırmayı unutmayalım!

☁️Turgut Uyar'ın en sevdiğim şiiri 'Göğe Bakalım.' Siz bu konuda neler düşünüyorsunuz? Turgut Uyar hakkında neler biliyorsunuz? En sevdiğiniz şiir/ şiirleri neler? Edebi kişilik ve özel hayat birbirine karıştırılmalı mıdır? Eklemek istediklerinizi yorum kısmında belirtirseniz sevinirim. Sonraki bloglarda görüşmek üzere. Takipte kalın!